Няправільная выправа – гэта не толькі функцыянальны стан або згубная звычка, а анатама-функцыянальны стан апорна-рухальнага апарата арганізма. Адным з фактараў рызыкі з’яўляецца нізкая сілавая цягавітасць усіх цягліц, іншым – значная розніца ў паказчыках цягавітасці цягліц спіны і брушнога прэса.Пэўнае значэнне можа мець анатамічная асаблівасць касцей ступні, бо дзіця, стамляючыся, мяняе апорную канечнасць і можа стаяць практычна на адной назе, разгружаючы другую. Тым самым мяняецца становішча пазваночніка і ствараецца асіметрыя мышцаў правай і левай паловы цела. Асноўным сродкам прафілактыкі парушэнняў выправы з’яўляецца фізічная культура, якая разумеецца ў шырокім сэнсе і ўключае ў сябе агульны рэжым, спецыяльны статыка-дынамічны рэжым, а таксама гімнастычныя практыкаванні. Агульны і статыка-дынамічны рэжымы павінны быць забяспечаны дзіцяці дома, а гімнастычныя практыкаванні неабходна выконваць як у хатніх умовах, так і ва ўмовах установы адукацыі або дзіцячай паліклінікі пад кіраўніцтвам і кантролем кваліфікаванага метадыста або ўрача лячэбнай фізічнай культуры.
Цесная ўзаемасувязь парушэнняў выправы і парушэнняў вастрыні зроку дазваляе аб’яднаць мерапрыемствы па прафілактыцы ў адзіны комплекс.
Асноўныя прафілактычныя мерапрыемствы
Пасцель дзіцяці павінна быць цвёрдай, роўнай, устойлівай, з невысокай плоскай падушкай. Дзеці ні ў якім разе не павінны спаць на мяккім які прагінаецца матрацы. Пажадана прызвычаіць спаць дзіця на спіне або на баку, але, не скруціўшыся «калачыкам». Сон павінен быць не менш за 8-10 гадзін у добра праветраным памяшканні. Пасля абеду дзіця павінна легчы адпачыць гадзіну-паўтары, для таго, каб даць адпачынак цягліцам спіны і вызваліць ад нагрузкі хрыбетнік.
Працоўнае месца (месца для гульняў, заняткаў) дзіця ў хатніх умовах павінна быць правільна арганізавана, добра асветлена.
Асноўныя патрабаванні, якія прад’яўляюцца да мэблі:
-вышыня стала павінна быць такой, каб адлегласць ад вачэй дзіцяці, якое сядзіць, да паверхні стала было каля 30 см (калі паставіць руку на локаць, то сярэдні палец павінен быць на ўзроўні вонкавага кута вока);
-вышыня крэсла павінна быць такой, каб паміж сцягном і галёнкай утварыўся вугал 90о;
-абавязкова мець апору для спіны і ступняў, каб не выклікаць дадатковай цягліцавай напругі пры занятках у статычным становішчы.
Неабходна кантраляваць рабочую позу дзіцяці падчас пісьма і чытання, навучання, заняткаў гульнявой дзейнасцю за сталом, чаргаванне відаў дзейнасці, працэс прыгатавання дамашніх заданняў, рэжым работы за камп’ютарам, выкарыстанне гаджэтаў, адпачынак дзіцяці.
Варта змагацца з няправільнымі паставамі, такімі, як:
-касое становішча плечавага пояса пры пісьме;
-левая рука звешана са стала;
-касое становішча таза;
-дзіця сядзіць з нагой, падкладзенай пад ягадзіцу;
-дзіця стаіць з апорай на адну і тую ж нагу, сагнуўшы іншую ў калене.
Неабходна растлумачыць дзіцяці, чаму нельга насіць партфель у адной і той жа руцэ, а лепш купіць замест партфеля ранец ці заплечнік. Абавязкова кантраляваць вагу партфеля (ранца, заплечніка).
Вызваліць аслабленае дзіця, якое мае парушэнні выправы, ад дадатковых заняткаў, звязаных з працяглым сядзеннем або асіметрычнай статычнай паставай.
Забяспечыць у сям’і спакойнае добразычлівае становішча. Непрымальныя неадэкватнасць і жорсткасць патрабаванняў, пагрозы, пакаранні, насмешкі, асабліва ў адносінах да дзяцей з сур’ёзнымі праблемамі, якія трэба пераадолець.
Забяспечыць актыўны адпачынак дзіцяці ў вольны час з максімальным знаходжаннем на свежым паветры.
Забяспечыць рэгулярнае, разнастайнае, фізіялагічна паўнавартаснае харчаванне з абавязковай прысутнасцю ў рацыёне прадуктаў, багатых бялком (малако і малочныя прадукты, мяса, рыба, яйкі, арэхі і інш.), жывёльных тлушчаў і раслінных алеяў, збожжавых прадуктаў, мёда, гародніны, ягад і садавіны.
Выключыць з рацыёну дзіцяці газаваныя напоі, абмежаваць прысмакі, шакалад і какава, ужыванне якіх можа з’явіцца прычынай дэфіцыту кальцыя і хрому, парушэнні фосфарна-кальцыевага абмену.
